Sam Altman — człowiek, który zbudował ChatGPT. Biografia, kulisy, kontrowersje

01 / Płock, Chicago, Clayton — skąd pochodzi Sam Altman

Samuel Harris Altman urodził się 22 kwietnia 1985 roku w Chicago, w rodzinie żydowskich Amerykanów. Fakt, który polskiego czytelnika może zaskoczyć: jego pradziadek od strony ojca urodził się w Płocku — co odnotowuje oficjalne hasło w anglojęzycznej Wikipedii. Rodzina Altmanów to typowa aszkenazyjska droga przez Atlantyk: z polsko-rosyjskich pograniczy końca XIX wieku do amerykańskiego Środkowego Zachodu.

W 1989 roku, gdy Samowi były cztery lata, rodzina przeniosła się do Clayton w Missouri — eleganckiego przedmieścia St. Louis. Ojciec, Jerry Altman, prowadził firmę pośrednictwa nieruchomościami. Matka, Connie Gibstine, była i nadal jest dermatologiem z prywatną praktyką. Sam jest najstarszym z czworga rodzeństwa: braci Maxa i Jacka oraz siostry Annie. Rodzina była zżyta — codzienne wspólne kolacje, gry w tenisa stołowego, bilard i kalambury, trzech braci grało w piłkę wodną.

Edukację rozpoczął w prywatnej John Burroughs School w Ladue. Tam, jako szesnastolatek, na ogólnoszkolnym apelu publicznie zadeklarował, że jest gejem i wezwał nauczycieli do wywieszenia plakatów „Safe Space" w klasach. Doradca akademicki szkoły powiedział tygodnikowi „The New Yorker": „To, co Sam zrobił, zmieniło szkołę". Tę umiejętność — publicznego wystąpienia z czymś osobistym i przekonania zbiorowości — Altman będzie powtarzał przez całe dorosłe życie. Ojciec, Jerry, zmarł nagle w 2018 roku na zawał serca.

02 / Stanford i pierwsza firma — narodziny prepperskiego nawyku

W 2003 roku Altman pojechał na Stanford studiować informatykę. W 2005 roku, mając lat dziewiętnaście, rzucił studia i razem z dwoma kolegami założył Loopt — geolokalizacyjną sieć społecznościową na telefony komórkowe. Firma weszła do pierwszej kohorty akceleratora Y Combinator. Inwestorzy: Sequoia, New Enterprise Associates i sam YC, łącznie ponad 30 milionów dolarów.

Loopt jednak nie zdobył znaczącej bazy użytkowników. Zarząd dwa razy próbował odwołać Altmana. Obie próby spaliły na panewce. W marcu 2012 roku Green Dot Corporation kupiło Loopt za 43,4 miliona dolarów. Altman nie wyszedł z tego biedny — i zaraz po sprzedaży, wspólnie z bratem Jackiem, założył fundusz Hydrazine Capital.

W 2014 roku, na osiem dni, został CEO Reddita — po rezygnacji wieloletniego szefa. Tych osiem dni opłaciło się gigantycznie: Altman dostał akcje, które dziesięć lat później staną się fundamentem jego majątku.

03 / Y Combinator — szkoła przywództwa

W 2011 roku Altman dołączył do Y Combinator jako partner. W lutym 2014 roku legendarny Paul Graham ogłosił, że Altman przejmuje funkcję prezesa. Skala YC pod jego kierownictwem rosła wykładniczo. Uruchomił YC Continuity — fundusz na 700 milionów dolarów dla dojrzałych spółek — oraz YC Research, do którego sam wpłacił 10 milionów.

„Pod Samem ambicje YC wzrosły dziesięciokrotnie." — Marc Andreessen, inwestor

W marcu 2019 roku Altman odszedł z fotela prezesa YC, by skupić się na OpenAI. Według późniejszych ujawnień, Paul Graham wsiadł do samolotu z Anglii do Stanów, by osobiście odwołać swojego ulubieńca — powodem był rosnący konflikt interesów między YC a OpenAI. To pierwszy wyraźny epizod, w którym osoba publiczna uznaje, że Altman „nie jest w pełni szczery". Ten motyw wróci jeszcze co najmniej dwa razy.

04 / OpenAI — od kolacji u Muska do ChatGPT

Latem 2015 roku Sam Altman zaprosił Elona Muska na kolację w hotelu Rosewood w Menlo Park. Tematem była rosnąca dominacja Google'a w sztucznej inteligencji — w 2014 roku firma kupiła DeepMind. Altman i Musk obawiali się, że jedna korporacja przejmie kontrolę nad technologią mogącą być najpotężniejszą w historii. Na tej kolacji narodził się pomysł OpenAI.

11 grudnia 2015 roku OpenAI ogłosiło powstanie. Współzałożyciele: Altman, Musk, Greg Brockman (były CTO Stripe), Ilya Sutskever (uczeń Geoffreya Hintona), oraz garstka badaczy — w tym Polak Wojciech Zaremba, Andrej Karpathy i John Schulman. Pierwsze wpłaty sięgały zbiorczo miliarda dolarów.

W 2019 roku Altman dokonał kroku, który wstrząsnął wewnętrzną kulturą OpenAI: przekształcił organizację w hybrydę „capped-profit", z komercyjnym ramieniem dla zewnętrznych inwestorów. W lipcu 2019 roku Microsoft wpłacił pierwszy miliard. 30 listopada 2022 roku OpenAI udostępniło ChatGPT. Pięć dni później miał milion użytkowników. Dwa miesiące — sto milionów. Żaden produkt w historii internetu nie rósł tak szybko.

05 / Pięć dni listopada — zamach pałacowy Doliny Krzemowej

Piątek, 17 listopada 2023 roku, godzina dwunasta na zachodnim wybrzeżu. Sam Altman, przebywający w Las Vegas na Grand Prix Formuły 1, zalogował się na Google Meet. Z ekranu patrzyło na niego czterech z pięciu członków zarządu OpenAI. Ilya Sutskever oznajmił krótko: Sam jest zwolniony.

Komunikat mówił, że Altman „nie był konsekwentnie szczery w komunikacji z zarządem, utrudniając wykonywanie obowiązków przez radę". Co tak naprawdę się stało? Latem 2023 roku jeden z członków zarządu odkrył przypadkowo, że tzw. „Startup Fund" OpenAI nie przekazuje funduszy zadeklarowanym inwestorom — a właścicielem funduszu okazał się sam Altman.

W cztery dni stało się jasne, że zarząd nie docenił skali. Siedemset z 770 pracowników OpenAI podpisało list, że odejdą do Microsoftu, jeśli Altman nie wróci. We wtorek wieczorem zarząd kapitulował. Altman wrócił. Sutskever napisał na Twitterze: „Głęboko żałuję moich działań".

„Byłem kurewsko zdołowany i wycieńczony. To było tak niesprawiedliwe." — Sam Altman dla Bloomberga, 2024

06 / Życie prywatne — mąż, syn, Hawaje

Sam Altman jest otwarcie gejem od czasów liceum. Jego mężem od stycznia 2024 roku jest Oliver Mulherin — australijski inżynier oprogramowania (były pracownik Mety, absolwent Uniwersytetu w Melbourne). Ślub odbył się w prywatnej ceremonii na plaży na Hawajach.

22 lutego 2025 roku Sam ogłosił na X narodziny syna — z surogatki, przedwcześnie, w stanie wymagającym opieki noworodkowej. Para mieszka w San Francisco (dzielnica Russian Hill, dom za 27 milionów dolarów) oraz na rancho w dolinie Napa. W połowie 2024 roku dołączyli do The Giving Pledge — zobowiązania miliarderów do oddania większości majątku na cele charytatywne.

07 / Annie Altman — najtrudniejszy wątek

6 stycznia 2025 roku siostra Sama, Annie Altman, złożyła pozew w sądzie federalnym w St. Louis. Twierdzi, że jej brat — dziewięć lat starszy — molestował ją seksualnie wielokrotnie od 1997 roku (gdy ona miała 3 lata, on 12) do 2006 roku. Annie publicznie oskarżała brata już od 2021 roku na platformie X.

Sam, jego matka Connie i dwaj bracia wydali wspólne oświadczenie, określając oskarżenia jako „głęboko bolesne i całkowicie nieprawdziwe". W marcu 2025 roku Altman złożył wzajemny pozew o zniesławienie. Sędzia pozwolił sprawie toczyć się dalej. Sprawa jest w toku i pozostaje gigantycznym ciężarem reputacyjnym dla Altmana, niezależnie od ostatecznego rozstrzygnięcia.

08 / Imperium poza OpenAI — Worldcoin, Helion, Reddit, Stargate

Mimo że Altman nie ma akcji OpenAI, jest miliarderem. Forbes szacuje jego majątek w maju 2026 roku na 3,4 miliarda dolarów. Główne źródła: Reddit (po IPO w marcu 2024 roku ma ok. 8,7% spółki — ponad 1,59 mld dolarów), portfel ponad 400 firm (Airbnb, Stripe, Asana, Pinterest, DoorDash, Uber), Helion Energy (startup fuzji jądrowej, w który wpłacił ok. 375 mln dol.) oraz Worldcoin — projekt kryptowalutowy z cyfrową tożsamością opartą na skanie tęczówki oka.

21 stycznia 2025 roku — dzień po inauguracji Donalda Trumpa — w Białym Domu Altman stanął obok prezydenta, Larry'ego Ellisona i Masayoshiego Sona. Ogłosili Stargate: wspólne przedsięwzięcie o wartości 500 miliardów dolarów, mające zbudować sieć centrów danych dla AI w USA. Pierwsze centrum w Abilene w Teksasie ruszyło we wrześniu 2025 roku.

09 / Proces stulecia — Musk kontra Altman

W lutym 2024 roku Musk złożył pozew oskarżający Altmana, Brockmana i OpenAI o złamanie pierwotnej umowy non-profit. Ostatecznie domagał się 134 miliardów dolarów odszkodowania. Proces odbył się w Oakland w Kalifornii, przed sędzią Yvonne Gonzalez Rogers, od końca kwietnia do połowy maja 2026 roku.

18 maja 2026 roku jury jednomyślnie — w niecałe dwie godziny obrad — uznało, że Musk złamał statut przedawnienia. Wszystkie zarzuty zostały oddalone. Dla Altmana to olbrzymi sukces prawniczy i sygnał, że OpenAI może spokojnie iść w stronę IPO.

10 / Co o nim mówią — kontrowersje i obrońcy

Ronan Farrow w „The New Yorkerze" (2026) opisał wzorzec: Altman mówi inną wersję rzeczywistości różnym odbiorcom, w zależności od tego, czego potrzebuje. Sam Altman wielokrotnie publicznie zaprzeczał — i równie wielokrotnie wychodził z kolejnych kryzysów obronną ręką.

11 / Chronologia kariery

12 / Co dalej — IPO, AGI i Stargate

W maju 2026 roku Altman ma 41 lat. OpenAI jest wyceniane na ponad 850 miliardów dolarów. IPO planowane na 2026–2027 rok ma być największym w historii giełdy. Drugi etap restrukturyzacji z 2025 roku ma dać Altmanowi około 7% akcji nowej, komercyjnej OpenAI — jeśli IPO wyceni firmę na bilion dolarów, jego majątek skoczy z miliardów do dziesiątek miliardów. Po raz pierwszy w karierze.

Plany Stargate idą naprzód: 10 GW do 2029 roku w USA, kolejne inwestycje w Norwegii, Argentynie i Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Plany Helion Energy zakładają pierwszą komercyjną fuzję jądrową w 2028 roku. Altman publicznie twierdzi, że AGI „jest blisko". Sceptycy odpowiadają, że tak mówi od 2023 roku.

Co pewne: Sam Altman nigdy więcej nie będzie anonimowym programistą. Każda jego decyzja będzie ważona. Jest człowiekiem, który zbudował narzędzie używane przez setki milionów ludzi tygodniowo — i jednocześnie człowiekiem, który gromadzi maski przeciwgazowe na wypadek, gdyby to narzędzie wypaliło coś, czego nie powinno. Te dwie rzeczy muszą jakoś godzić się w jednej głowie.